Bigos to jedno z najbardziej rozpoznawalnych dań polskiej kuchni. Kojarzy się z domowym ciepłem, świętami i zapachem gotowanej kapusty, który unosi się w całym domu. Każda rodzina ma swój sposób na jego przygotowanie, ale jedno jest pewne – dobry bigos wymaga czasu. Poradzimy, jak długo gotować bigos, kiedy dodać składniki i co zrobić, by smakował jak u babci.
Spis treści
Tradycja gotowania bigosu w Polsce
Bigos ma w Polsce długą i bogatą historię. Pierwotnie był potrawą myśliwską, przygotowywaną z dziczyzny i kapusty. Z czasem pojawiła się wersja bardziej domowa, z mięsem wieprzowym, czasami kiełbasą i suszonymi śliwkami. Dziś gotujemy bigos nie tylko na święta, ale też przy każdej większej okazji. W wielu domach to obowiązkowy element świątecznego stołu. Choć dodatki różnią się w zależności od regionu, jedno pozostaje wspólne – w bigosie musi być kapusta, a bigos musi być długo gotowany, by zyskać głęboki smak.
Zobacz także: Ile gotować golonkę wieprzową, żeby była miękka? Gotowanie golonki do pieczenia i duszenia
Jak długo gotować bigos, żeby smakował jak u babci?
Sekret idealnego bigosu tkwi w czasie gotowania. Nie da się go zrobić w pośpiechu. Mięso i kapusta muszą się połączyć, a smaki przegryźć. Zazwyczaj gotujemy bigos przez kilka godzin dziennie, przez dwa lub trzy dni z rzędu. To właśnie wielokrotne podgrzewanie sprawia, że danie nabiera aromatu i głębi. Kapusta staje się miękka, a sos gęsty i pełen smaku. Babcie powtarzały, że im częściej bigos się odgrzewa, tym lepszy jest jego smak. I miały rację – to potrawa, która dojrzewa jak wino.
3 dni, czy kilka godzin?
Choć klasyczny bigos gotujemy przez trzy dni, czasem wystarczy jeden, by był smaczny. Jeśli nie mamy tyle czasu, możemy skrócić gotowanie do około sześciu godzin. Wtedy warto jednak pozwolić mu ostygnąć i ponownie go podgrzać następnego dnia. Każde ponowne gotowanie wydobywa więcej aromatu z mięsa, kapusty i przypraw. Dlatego najlepiej zaplanować bigos wcześniej i dać mu czas, by dojrzał. Trzydniowy bigos to symbol tradycji i cierpliwości w kuchni.
Czy bigos gotujemy pod przykryciem?
Bigos można gotować zarówno pod przykryciem, jak i bez niego. Na początku lepiej go przykryć, by kapusta szybciej zmiękła. Gdy zacznie się gotować, warto odkryć garnek, by część płynu odparowała. Dzięki temu bigos zgęstnieje i nabierze intensywnego smaku. W trakcie gotowania powinniśmy często mieszać, bo potrafi się przypalić, zwłaszcza gdy jest gęsty. Jeśli widzimy, że zaczyna przywierać, można dodać trochę wody lub bulionu.
Kiedy dodajemy wino do bigosu?
Wino w bigosie to nie tylko aromat, ale też sposób na wydobycie smaku. Najczęściej dodajemy je w drugiej połowie gotowania, gdy kapusta już zmięknie. Czerwone, wytrawne wino podkreśla smak mięsa i suszonych owoców. Doskonale sprawdzają się wina węgierskie, które wyjątkowo dobrze współgrają z kiszoną kapustą. Można użyć też białego, jeśli wolimy delikatniejszy aromat. Wino powinno się odparować, dlatego po jego dodaniu bigos gotujemy jeszcze co najmniej godzinę. Alkohol ulotni się, pozostawiając głęboki, winny posmak.
Kiedy wkładamy mięso do bigosu?
Mięso to podstawa bigosu, dlatego ważny jest moment jego dodania. Surowe mięso wieprzowe najlepiej podsmażyć wcześniej na patelni, aż się lekko zrumieni. Potem dodajemy je do kapusty razem z boczkiem. Mięso musi się dusić w kapuście, by zmiękło i oddało cały aromat. Jeśli używamy wędzonego mięsa, możemy dodać je później, by nie stało się zbyt twarde. W dobrym bigosie każde mięso ma swoją rolę – jedno daje smak, inne tłuszcz, a jeszcze inne zapach dymu. Kiełbasę warto dodać pod koniec gotowania, aby nie stała się sucha i zachowała smak i konsystencję.
Czy mrożenie polepsza smak bigosu?
Mrożenie bigosu to świetny sposób na jego przechowanie, ale ma też wpływ na smak. Wiele osób zauważa, że po rozmrożeniu bigos jest jeszcze lepszy. Smaki mają czas się połączyć, a kapusta staje się bardziej miękka. Mrożony bigos zachowuje wartości odżywcze i aromat, jeśli przechowujemy go w szczelnym pojemniku. Po rozmrożeniu najlepiej podgrzać go powoli, mieszając, by się nie przypalił. Można też dodać odrobinę wody lub masła, by odzyskał świeżość.
Kiedy podajemy bigos – Nowy Rok, Wigilia i Wszystkich Świętych
Bigos to danie, które często pojawia się na naszych stołach w czasie świąt. Tradycyjnie podajemy go w Nowy Rok, na spotkaniach rodzinnych i przy ogniskach. W wielu domach pojawia się też w czasie Wszystkich Świętych, gdy odwiedzamy bliskich i wspominamy rodzinne chwile. To potrawa, która łączy pokolenia. Jej zapach przypomina dom, a smak przywołuje wspomnienia dzieciństwa. W wersji bezmięsnej bigos często pojawia się na wigilijnych stołach.
Jak doprawić bigos, by miał głęboki smak?
Oprócz mięsa i kapusty ogromne znaczenie mają przyprawy. Dodajemy liście laurowe, ziele angielskie, pieprz i majeranek. Suszone śliwki i grzyby nadają mu słodycz i aromat lasu. Ważne, by nie przesadzić z solą – lepiej doprawić bigos pod koniec gotowania. Niektórzy dodają też koncentrat pomidorowy, który nadaje lekko kwaskowy smak. W każdej wersji najważniejsze jest, by smaki się przeniknęły i stworzyły harmonijną całość.
Zobacz także: Jakie przyprawy i dodatki pasują do bigosu. Co dodać, aby bigos wyszedł idealnie?
Jak przechowywać bigos po ugotowaniu?
Bigos najlepiej przechowywać w lodówce, w szczelnym naczyniu. Może stać kilka dni i z każdym dniem będzie lepszy. Jeśli chcemy zachować go dłużej, możemy go zapasteryzować w słoikach lub zamrozić. Dzięki temu zachowa świeżość i aromat nawet przez kilka miesięcy. Wystarczy go potem podgrzać, a smaku nie straci – wręcz przeciwnie, stanie się jeszcze bogatszy.
